Anlaşmalı boşanma, eşlerin boşanma ve boşanmanın tüm hukuki sonuçları üzerinde karşılıklı mutabakata vararak evlilik birliğini sona erdirdiği boşanma türüdür. Türk Medeni Kanunu’nun 166/3. maddesinde düzenlenen bu yol, uygulamada en hızlı sonuçlanan boşanma türü olarak öne çıkmaktadır. Bu nedenle anlaşmalı boşanma denildiğinde ilk sorulan husus, sürecin ne kadar sürdüğüdür.
Çekişmeli boşanma davalarında kusur incelemesi, delil toplanması ve tanık dinlenmesi gibi aşamalar bulunduğundan yargılama süresi yıllara yayılabilmektedir. Buna karşılık anlaşmalı boşanma davalarında, tarafların önceden uzlaşmış olması nedeniyle yargılama süreci önemli ölçüde kısalmaktadır.
Anlaşmalı Boşanma Kaç Günde Sonuçlanır?
Uygulamada anlaşmalı boşanma davaları, dava açılışından kararın kesinleşmesine kadar ortalama üç ila sekiz hafta arasında sonuçlanmaktadır. Bu süre, mahkemenin iş yoğunluğuna, duruşma gününün ne kadar ileri tarihe verildiğine ve dosyanın usulüne uygun hazırlanıp hazırlanmadığına göre değişiklik gösterebilir.
Duruşma günü verildikten sonra, tarafların duruşmada hazır bulunması ve protokolün hâkim tarafından uygun bulunması hâlinde boşanma kararı aynı gün açıklanır. Ancak boşanmanın hukuki sonuç doğurabilmesi için kararın kesinleşmesi gerekmektedir. Gerekçeli karar yazılıp taraflara tebliğ edilmeden ve istinaf süresi dolmadan ya da feragat edilmeden, taraflar hukuken evli sayılmaya devam eder.
Anlaşmalı Boşanma Tek Celsede Mi Biter?
Anlaşmalı boşanma davalarının en önemli özelliği, kural olarak tek celsede sonuçlanmasıdır. Türk Medeni Kanunu m. 166/3 uyarınca hâkim, tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmek zorundadır. Bu nedenle eşlerin duruşmada şahsen hazır bulunmaları zorunludur.
Taraflar duruşmada boşanmak istediklerini ve protokolde yer alan düzenlemeleri kabul ettiklerini beyan ettikleri takdirde, dava tek duruşmada karara bağlanır. Ancak taraflardan birinin duruşmaya katılmaması, protokolde eksiklik bulunması veya hâkimin gerekli gördüğü değişikliklerin kabul edilmemesi hâlinde dosya ikinci celseye kalabilir ya da çekişmeli boşanma sürecine dönüşebilir.
Anlaşmalı Boşanmanın Hukuki Şartları
Anlaşmalı boşanmanın mümkün olabilmesi için kanunda öngörülen bazı şartların birlikte gerçekleşmesi gerekir. Öncelikle evliliğin en az bir yıl sürmüş olması zorunludur. Bir yıldan kısa süren evliliklerde anlaşmalı boşanma yoluna başvurulamaz.
Bunun yanında eşlerin birlikte dava açması veya bir eşin açtığı boşanma davasının diğer eş tarafından kabul edilmesi gerekir. Tarafların yalnızca boşanma iradesinde değil, boşanmanın mali sonuçları ile varsa müşterek çocukların durumu konusunda da anlaşmış olmaları zorunludur. Bu anlaşma, yazılı bir anlaşmalı boşanma protokolü ile mahkemeye sunulmalıdır.
Anlaşmalı Boşanma Süreci Nasıl İlerler?
Anlaşmalı boşanma süreci, tarafların boşanma ve sonuçları üzerinde uzlaşmalarıyla başlar. Bu uzlaşma, nafaka, velayet, kişisel ilişki, maddi ve manevi tazminat ile mal paylaşımı gibi konuları kapsayan bir protokole bağlanır. Protokol, dava dilekçesine eklenerek görevli ve yetkili Aile Mahkemesi’nde dava açılır.
Mahkeme, dava dilekçesi ve protokolü inceledikten sonra duruşma günü belirler. Duruşmada hâkim, tarafları bizzat dinler ve protokolün hukuka, hakkaniyete ve özellikle çocuğun üstün yararına uygun olup olmadığını değerlendirir. Protokol uygun bulunursa boşanma kararı verilir. Kararın kesinleşmesiyle birlikte nüfus kayıtlarına işlenir.
Anlaşmalı Boşanma Süresini Uzatan Nedenler
Anlaşmalı boşanma davalarının uzamasının temel nedeni, çoğunlukla protokol hatalarıdır. Nafaka miktarının belirsiz bırakılması, mal paylaşımına ilişkin genel ifadeler kullanılması veya velayet düzenlemesinin açık olmaması hâkimin müdahalesine yol açabilmektedir. Bu durumda dosya uzayabilir veya taraflardan yeni bir protokol düzenlemeleri istenebilir.
Ayrıca taraflardan birinin duruşmaya katılmaması ya da karar sonrası kesinleşme işlemlerinin takip edilmemesi de süreci fiilen uzatan nedenler arasında yer almaktadır.
Anlaşmalı Boşanma ile Çekişmeli Boşanma Süre Karşılaştırması
Anlaşmalı boşanma davaları, çekişmeli boşanmalara kıyasla son derece kısa sürede sonuçlanmaktadır. Çekişmeli boşanmalarda yargılama süresi çoğu zaman bir yıldan uzun sürerken, anlaşmalı boşanmalarda bu süre haftalarla ifade edilmektedir. Bu nedenle tarafların uzlaşabildiği durumlarda anlaşmalı boşanma, hem zaman hem de yargılama maliyetleri açısından avantaj sağlamaktadır.
Anlaşmalı boşanma, evlilik birliğini en kısa sürede ve en az yıpratıcı şekilde sona erdiren hukuki yoldur. Sürecin hızlı ve sorunsuz tamamlanabilmesi için protokolün eksiksiz ve hukuka uygun hazırlanması, tarafların duruşmaya katılması ve kararın kesinleşme sürecinin dikkatle takip edilmesi gerekir.
Aile hukuku alanında faaliyet gösteren Avukat İbrahim Yıldız anlaşmalı boşanma sürecinin usule ve kanuna uygun şekilde yürütülmesi konusunda hukuki danışmanlık sağlamaktadır.
Anlaşmalı boşanma kaç günde sonuçlanır?
Evraklar tam ve protokol eksiksiz hazırlanmışsa çoğu dosya tek celsede karara bağlanır. Mahkemenin iş yoğunluğuna göre toplam süreç genellikle 3 ila 8 hafta arasında tamamlanır.
Anlaşmalı boşanma tek celsede biter mi?
Taraflar duruşmaya bizzat katılır ve protokolü onaylarsa dava çoğunlukla tek celsede sonuçlanır. Eksik belge veya taraflardan birinin gelmemesi hâlinde dava ertelenebilir.
Anlaşmalı boşanma için evlilik süresi şartı var mı?
Türk Medeni Kanunu m. 166/3 gereğince evliliğin en az 1 yıl sürmüş olması gerekir. Bir yıldan kısa evliliklerde anlaşmalı boşanma mümkün değildir.
Protokolde ne olmalı?
Nafaka, velayet, tazminat ve mal paylaşımı açık ve infaz edilebilir şekilde yazılmalıdır. Belirsiz veya eksik düzenlemeler süreci uzatabilir.
Anlaşmalı boşanma protokolü zorunlu mu?
Evet. Tarafların boşanmanın mali sonuçları ve varsa çocukların durumu konusunda anlaştıklarını gösteren yazılı ve imzalı bir protokol mahkemeye sunulmalıdır.
Anlaşmalı boşanma kararı ne zaman kesinleşir?
Kararın kesinleşmesi için gerekçeli kararın yazılması ve taraflara tebliğ edilmesi gerekir. İki haftalık istinaf süresinin dolması veya feragat edilmesiyle karar kesinleşir.
Anlaşmalı boşanmada nafaka sonradan talep edilebilir mi?
Yoksulluk nafakası protokolde açıkça düzenlenmemiş veya feragat edilmişse sonradan talep edilmesi mümkün olmayabilir. Ancak iştirak nafakası çocuğun üstün yararı gereği sonradan dava konusu yapılabilir.
Anlaşmalı boşanmada mal paylaşımı yapılmak zorunda mı?
Mal paylaşımı protokolde düzenlenebilir; ancak düzenlenmemiş olması hak kaybı anlamına gelmez. Taraflar, mal rejiminin tasfiyesi için ayrı dava açabilir.
Anlaşmalı boşanmada avukat zorunlu mudur?
Avukat tutmak zorunlu değildir. Ancak protokol hataları hak kaybına yol açabileceğinden hukuki danışmanlık alınması önemlidir.
Anlaşmalı boşanmada masrafları kim öder?
Harç ve giderlerin kim tarafından ödeneceği tarafların anlaşmasına bağlıdır. Protokolde düzenlenmemişse uygulamada davayı açan taraf masrafları yatırır.
